Blues hakk\u0131nda bildiklerimiz ve bilmediklerimiz hala \u00e7ok fazla\u2026 Daha do\u011frusu, do\u011fru bilinenler kadar yanl\u0131\u015f bilinenler, \u015fehir efsaneleri, abart\u0131lm\u0131\u015f \u00f6yk\u00fclerle ba\u015flayan ve tamamen ilgisiz yerlere gitmi\u015f s\u00f6ylentiler var. Bunlar\u0131n hepsi, blues folklorunu olu\u015fturuyor, ancak ABD\u2019nin en fakir b\u00f6lgelerinden birinde tohumlan\u0131p neredeyse b\u00fct\u00fcn pop\u00fcler m\u00fczi\u011fi etkilemi\u015f bir m\u00fczik t\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesinde bu t\u00fcr efsanelerin de bulunmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz\u2026 <\/p>\n\n\n\n
Blues tarihiyle ilgili bir yaz\u0131 yazmak \u00e7ok kolay de\u011fil, hatta bu i\u015fe giri\u015fmek biraz da korkutucu geldi\u2026 Blues konusunda yaz\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ok kitap, her alb\u00fcm\u00fcn i\u00e7inde sanat\u00e7\u0131larla ilgili do\u011fru, bazen de yanl\u0131\u015f binlerce sayfa bilgi bulunuyordu. Bir de \u015fu durum var, bir yaz\u0131 yazmak, \u00f6zellikle medeniyet-i garbiyyeden muharrirlerin \u201cnon-fiction\u201d tesmiye ettikleri yaz\u0131lar yazmak, yeni bir yakla\u015f\u0131m, yeni bir yorum gerektirir. K\u0131saca, yaz\u0131 yazmak bir tarife g\u00f6re raftan on kitap al\u0131p yerine onbir kitap koymakt\u0131r, ama \u00f6te yandan, bu yaz\u0131ya kendinizden bir \u015feyler katm\u0131yorsan\u0131z, yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015f vakan\u00fcvislikten veya malumatfuru\u015f bir intihalcilikten \u00f6teye pek gitmez.<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda\n\u00e7ok uzun say\u0131lmaz, topu topu 200 senelik bir \u00f6yk\u00fcden s\u00f6z ediyoruz. K\u00f6t\u00fc\nadamlar, ucuz i\u00e7kiler, a\u015fa\u011f\u0131lanma, kendini arama, kendini ifade etmek i\u00e7in\nd\u0131\u015far\u0131ya de\u011fil, kendi i\u00e7ine d\u00f6nen bir dizi, belki de binlerce insan\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc\u2026\nBiraz dramatik olal\u0131m, vatanlar\u0131ndan kopart\u0131lm\u0131\u015f, zincirler i\u00e7inde gemilerin\ny\u00fck ambarlar\u0131nda, bazen sintinelerinde ne insanlar\u0131n\u0131 ne geleneklerini ne de dillerini\nbildikleri bir \u00fclkeye getiriliyorlar. Hatta, bir g\u00fcn k\u00f6ylerinde oturup asl\u0131nda\no d\u00f6nemdeki di\u011fer \u201cuygarl\u0131k\u201dlara g\u00f6re hi\u00e7 de fena say\u0131lmayacak bir hayat\nya\u015farken\u2026 Yolda gemiye bindirilenlerin yar\u0131s\u0131 \u00f6l\u00fcyor, kalanlar ise k\u00f6t\u00fc\nbeslenme, daha do\u011frusu beslenmeme, el ve ayak bileklerindeki prangalar\u0131n\ns\u00fcrt\u00fcnerek deri ve eti yiyip kemiklere kadar dayanmas\u0131 sonucunda y\u00fcr\u00fcyemez hale\ngelebiliyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Geldikleri\nyerler de\u011fi\u015fikti, ama \u015fimdilik New Orleans\u2019taki Kongo meydan\u0131na gidelim. Yeni\nbir k\u00f6le gemisi gelmi\u015f, zamansa 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131\u2026 1807 y\u0131l\u0131nda k\u00f6lelik\nresmen kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, g\u00fcney eyaletlerindeki b\u00fcy\u00fck \u00e7iftliklerde\ni\u015fg\u00fcc\u00fc gereksinimi devam ediyor, dolay\u0131s\u0131yla k\u00f6le ticareti ise t\u00fcm h\u0131z\u0131yla\ndevam ediyor. 1819 y\u0131l\u0131nda mimar Benjamin Henry Latrobe, Kongo meydan\u0131na gelmi\u015f\nve oradaki enstr\u00fcmanlar\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc enstr\u00fcmanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu\nvurmal\u0131 \u00e7alg\u0131lar, ama tuhaf bir telli enstr\u00fcman\u0131 da anlatm\u0131\u015f. Uzun bir sap\u0131n\n\u00fczerinde iki kula\u011f\u0131n bulundu\u011fu ve insan \u015feklinde bir par\u00e7a, buna iki tel\nba\u011flanm\u0131\u015f ve en alt\u0131nda kabaktan yap\u0131lma bir g\u00f6vde\u2026 Hemen hemen b\u00fct\u00fcn\nk\u00fclt\u00fcrlerde bulunan, sesin rezonansa girmesi i\u00e7in bir g\u00f6vdeden ve tellerin\nde\u011fi\u015fik sesler \u00e7\u0131kartabilece\u011fi bir saptan olu\u015fan klasik bir telli sazd\u0131 bu\n\u015f\u00fcphesiz\u2026<\/p>\n\n\n\n
Kongo\nmeydan\u0131, New Orleans\u2019ta zencilerin kendi m\u00fczik ve danslar\u0131n\u0131 yapabilecekleri\ntek yerdi. Dans ve m\u00fczik g\u00fcnbat\u0131m\u0131na kadar polis g\u00f6zetimi alt\u0131nda devam\nedermi\u015f, ancak 1839 y\u0131l\u0131nda bilinmeyen nedenlerle durdurulmu\u015f. 1845\u2019de tekrar\nizin verilmi\u015f ve bundan sonra i\u00e7 sava\u015f ba\u015flayana kadar devam etmi\u015f. Asl\u0131nda New\nOrleans, beki de genelde Louisiana, Frans\u0131z ge\u00e7mi\u015fi dolay\u0131s\u0131yla zencilere kar\u015f\u0131\nen liberal davranan eyalet olmu\u015f. Geleneksel Frans\u0131z libidosunu da dikkate\nal\u0131rsak, bir\u00e7ok Frans\u0131z k\u00f6kenli asilzadenin zenci metresleri olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131\nolmasa gerek\u2026 Bu birlikteliklerden de\u011fi\u015fik t\u00fcr melezler de adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f\nelbette, d\u00f6rtte bir beyazlar (ikinci nesilde bir beyaz ata) i\u00e7in \u201cquadroon\u201d,\nsekizde bir beyazlar (\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc nesilde bir beyaz ata) i\u00e7in \u201coctoroon\u201d gibi\u2026\nMalikanelerde \u00e7al\u0131\u015fan zencilerin de hali vakti olduk\u00e7a yerindeymi\u015f, hatta\n\u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kazananlar\u0131n ticaretle i\u015ftigal etmeleri veya kendi i\u015flerini\nyapmalar\u0131 s\u0131k\u00e7a rastlanan bir durummu\u015f. Louisiana\u2019dan \u00e7\u0131k\u0131p, Fransa\u2019ya e\u011fitim\nalmak i\u00e7in giden zenciler, daha \u00e7ok melezler de g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor haliyle\u2026 <\/p>\n\n\n\n
Daha\neski \u0130ngiliz kolonilerinde ise durum daha farkl\u0131ym\u0131\u015f, \u00f6zellikle Virginia,\nGeorgia, Kuzey ve G\u00fcney Carolina gibi eyaletlerde b\u00fcy\u00fck t\u00fct\u00fcn ve pamuk\n\u00e7iftliklerinde olabildi\u011fince ucuz i\u015f\u00e7i gereksinimi y\u00fcz\u00fcnden al\u0131nan k\u00f6leler,\n\u00e7iftliklerin d\u0131\u015f\u0131na dahi \u00e7\u0131km\u0131yorlard\u0131. \u00c7iftlikler ise, ya\u015fama alanlar\u0131,\nkiliseleri, d\u00fckkanlar\u0131 ile tamamen k\u00fc\u00e7\u00fck bir kasaba g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcndeydiler ve\nbeyazlar taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyorlard\u0131. K\u00f6lelerin ya\u015fam \u015fartlar\u0131 ise \u00e7o\u011fu zaman\n\u00e7iftlik sahibinin iyi niyeti ve daha da \u00f6nemlisi, \u00e7iftlik kahyas\u0131n\u0131n insaf\u0131na\nba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Blues\u2019un\ndo\u011fdu\u011fu yer olarak kabul edilen Mississippi\u2019ye gitmeden \u00f6nce bir de bu\nk\u00f6lelerin nerelerden geldi\u011fine bakal\u0131m. Kuzey Amerika k\u00f6lelerinin b\u00fcy\u00fck bir\n\u00e7o\u011funlu\u011fu Bat\u0131 Afrika\u2019da Senegambia denilen b\u00f6lgeden gelmi\u015fti. Burada ana\nolarak d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck kabile bulunuyordu, Mandingo, Akian, Hausa ve Yoruba\u2026\nGeldiklerinde kendi geleneklerini de beraberlerinde getirdiler, ancak \u00e7o\u011fu\nzaman bunu uygulama f\u0131rsat\u0131 dahi bulamad\u0131lar. \u00d6yle ki, bir isyan i\u00e7in\nbirbirleriyle ileti\u015fim kurabilirler endi\u015fesiyle Mississippi\u2019de k\u00f6lelerin davul\n\u00e7almas\u0131 dahi yasaklanm\u0131\u015ft\u0131. Kuzey Amerika\u2019daki k\u00f6lelik sistemi zencileri\n\u00f6ylesine bast\u0131r\u0131yordu ki, insanl\u0131klar\u0131 dahi sorgulan\u0131r hale gelmi\u015fti. \u0130ngiliz\noyuncu Frances Anne Kemball, Georgia\u2019daki bir \u00e7iftlikte g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir zenci\nk\u00f6leyi anlat\u0131rken, \u201cbu ki\u015fi konu\u015fabiliyor, dolay\u0131s\u0131yla bir goril, orangutan\nveya \u015fempanze de\u011fil\u2026ancak uzun ve ince elleri, uzun ve d\u00fcz ayaklar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden\nonu goril familyas\u0131ndan biri olarak g\u00f6rme e\u011filimindeyim ama Isaac konu\u015fuyor, bu\nnedenle onunla ileti\u015fim kurarken kendimi rahat hissediyorum,\u201d diyordu.<\/p>\n\n\n\n
ABD\n\u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131, k\u00f6leli\u011fe tam olarak son verdi, ancak b\u00fct\u00fcn bu k\u00f6leler h\u00fcr olunca ne\nyapacaklar\u0131n\u0131 bilemediler. \u0130\u015fin komik taraf\u0131, beyazlar da \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini yeni\nkazanm\u0131\u015f zencilerle ne yapacaklar\u0131n\u0131 bilemediler. Kimileri Ku Klux Klan gibi\na\u015f\u0131r\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 \u00f6rg\u00fctler kurarken, genel olarak b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funluk zencilerin\nkendileriyle ayn\u0131 haklara sahip olmas\u0131n\u0131 kabullenemiyordu. Zenciler, 1870 ve\n1880\u2019lerde \u201cayr\u0131 ancak e\u015fit\u201d prensipini kabul etmek zorunda kald\u0131lar, ancak\n\u00e7o\u011fu zaman e\u015fitlikten s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi.<\/p>\n\n\n\n
Blues\nd\u00fcnyas\u0131n\u0131n ilk ve en tan\u0131nm\u0131\u015f \u00f6yk\u00fclerinden biri W.C. Handy\u2019nin blues\u2019la ilk\ntan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n hikayesidir. Ondokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda ABD\u2019nin de\u011fi\u015fik\nyerlerinde m\u00fczisyenlik ve grup lideri olarak ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Handy\u2019nin yolu\n1903 senesinin Haziran ay\u0131nda Tutwiler, Mississippi\u2019ye d\u00fc\u015fer. Tutwiler 49 no.lu\nkarayolu \u00fczerinde, Clarksdale\u2019in 15 mil g\u00fcneyinde yer alan bir kasabad\u0131r. S\u0131cak bir g\u00fcnde Handy, r\u00f6tar yapan treni uzun\nbir s\u00fcre beklemek zorunda kal\u0131r. Robert Palmer\u2019a g\u00f6re Handy burada beklerken\nmuhtemelen Mississippi Deltas\u0131n\u0131n sulak topraklar\u0131nda yeti\u015fen s\u00f6\u011f\u00fctlerin\nr\u00fczgarda sal\u0131nmalar\u0131n\u0131, uzaktan uza\u011fa sokak k\u00f6peklerinin havlamalar\u0131n\u0131 da\nduymaktad\u0131r. Yakla\u015f\u0131k dokuz saat s\u00fcren\nbu bekleyi\u015f s\u0131ras\u0131nda bank\u0131n \u00fczerinde uyuyakalan Handy, o ana kadar duymad\u0131\u011f\u0131\nbir sesle uyan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Handy\nsesin nereden geldi\u011fini uyku sersemli\u011fiyle \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, ve biraz uza\u011f\u0131nda\nyere \u00e7\u00f6melmi\u015f bir zencinin elindeki gitar\u0131n telleri \u00fczerinde bir b\u0131\u00e7a\u011f\u0131\ndola\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Di\u015fleri d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f zenci g\u00f6zlerini k\u0131sarak ba\u011f\u0131rmakta, daha\nsonra ise, asl\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc gitarlara fazla benzemeyen enstr\u00fcman\u0131yla kendisine\ncevap vermektedir. \u015eark\u0131n\u0131n s\u00f6zleri s\u00fcrekli ayn\u0131 gitmektedir, \u201cGoin\u2019 where the\nSouthern meets the dog…\u201d Handy daha sonra defalarca bunun hayatta duydu\u011fu en\ntuhaf m\u00fczik oldu\u011funu s\u00f6yleyecektir. <\/p>\n\n\n\n
Yerinden\nkalkarak m\u00fczisyenin yan\u0131na giden Handy, \u015fark\u0131 s\u00f6zlerinin ne anlama geldi\u011fini\nsorar. Zenci cevap vermez, cevap vermemekle de kalmay\u0131p g\u00f6zlerini \u201cnas\u0131l\nbilmezsin\u201d anlam\u0131nda yuvarlar. Asl\u0131nda kendine g\u00f6re s\u00f6yledi\u011fi basit ve\nanla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r; Southern dedi\u011fi G\u00fcney Demiryollar\u0131d\u0131r, yerel halk\u0131n \u201cYellow Dog\u201d\n(sar\u0131 k\u00f6pek) dedi\u011fi ise Yazoo ve Mississippi Vadisi Demiyollar\u0131d\u0131r. Biraz daha g\u00fcneyde Moorehead kasabas\u0131\ncivar\u0131nda bu iki demiryolu birbirini kesmektedir, zenci m\u00fczisyen asl\u0131nda\nMoorehead\u2019e gidiyordur ama bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemekten \u00e7ok, \u201cbeyaz adam patron\u201d dan\n\u015fikayetlerini dile getirdi\u011fi \u015fekilde, daha sonralar\u0131 \u201csignifying\u201d olarak\nadland\u0131r\u0131lacak bir \u00e7e\u015fit \u015fifreli konu\u015fma \u015feklinde, dolayl\u0131 yoldan\ns\u00f6ylemektedir.<\/p>\n\n\n\n
Handy,\nFlorence, Alabama\u2019da yeti\u015fmi\u015fti ve Clarksdale merkezli orkestras\u0131 b\u00f6lgenin en\nba\u015far\u0131l\u0131 dans orkestralar\u0131ndan biriydi. ABD\u2019nin g\u00fcneyinde, \u00f6zellikle\nMississippi, Alabama, Louisiana, Tennessee ve Arkansas eyaletlerinde s\u00fcrekli\n\u00e7al\u0131yorlard\u0131. Pamuk tarlalar\u0131ndaki i\u015f \u015fark\u0131lar\u0131na, tek dizeden olu\u015fan ve\n\u201cproto-blues\u201d olarak adland\u0131r\u0131labilecek m\u00fczi\u011fe Handy\u2019nin olduk\u00e7a a\u015fina olmas\u0131\ngerekirdi. Ancak Handy, daha \u00f6nce bu kadar yak\u0131ndan ve uzun s\u00fcre bu ilkel\nolarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 m\u00fczi\u011fi dinlememi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
M\u00fczisyenin\n\u00e7ald\u0131\u011f\u0131 enstr\u00fcman Sears katalogunda bulunan ucuz gitarlardand\u0131. Ondokuzuncu\ny\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda Sears Roebuck firmas\u0131, posta sipari\u015fiyle gitar sat\u0131\u015f\u0131na\nba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 ve fakir insanlar\u0131n bile bu gitarlar\u0131 alabilmesi hedeflenmi\u015fti. Bu\n\u015fekilde daha \u00f6nce m\u00fczik aletlerini kendisi yapmak zorunda olan m\u00fczisyenler,\nstandart enstr\u00fcmanlar\u0131 kullanma olana\u011f\u0131 bulmu\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bununla\nberaber, \u00e7ok de\u011fi\u015fik \u00e7alma stilleri ve akort \u015fekilleri geli\u015fmi\u015fti. Sor ve\nCarcassi gibi avrupal\u0131 ustalar\u0131n klasik gitar tekni\u011fini ABD\u2019ye getiren ilk\nzenci, d\u00f6nemin en ba\u015far\u0131l\u0131 klasik gitaristlerinden biri olan Virginia\u2019l\u0131 Justin\nHolland\u2019d\u0131. Ancak Mississippi\ndeltas\u0131ndaki pamuk i\u015f\u00e7ilerinin bu teknikleri g\u00f6rmeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi, iyi\nzenci m\u00fczisyenlerin \u00e7o\u011fu, beyaz efendiler taraf\u0131ndan kendi evlerinde \u00e7almaya\ndavet ediliyordu. Dolay\u0131s\u0131yla geli\u015fen en \u00f6nemli tekniklerden biri Afrika\u2019da,\n\u00f6zellikle k\u00f6lelerin getirildi\u011fi Nijer \u0131rma\u011f\u0131 \u00e7evresinde \u00e7ok s\u0131k rastlanan ve\nABD\u2019ye geldikten sonra \u201cdiddley bow\u201d ad\u0131n\u0131 alan tek telli enstr\u00fcman\u0131n \u00fczerinde\ngeli\u015fen \u201cslide\u201d tekni\u011fiydi.<\/p>\n\n\n\n
Diddley\nbow, genellikle uzunca ve kal\u0131n bir tahtan\u0131n \u00fczerine \u00e7ak\u0131lan iki \u00e7ivi aras\u0131na\ngerilen bir telin \u00fczerinde bir metal par\u00e7as\u0131n\u0131n hareket ettirilme-siyle\n\u00e7al\u0131n\u0131yordu. Kimi zaman bu teller duvara \u00e7ak\u0131lan \u00e7ivilerin \u00fczerine bile\ngerilebiliyordu, ve tarlada \u00e7al\u0131\u015facak ya\u015fa gelene kadar \u00e7ocuklar\u0131n az say\u0131daki\noyuncaklar\u0131ndan biriydi.<\/p>\n\n\n\n
Gitara\nslide tekni\u011finin yans\u0131mas\u0131 ayn\u0131 zamanda de\u011fi\u015fik akort \u015fekillerini de\nberaberinde getirdi. Standart a\u00e7\u0131k akort ile gitarda akor \u00e7almak kolay de\u011fildi,\nhele tellere basmas\u0131 gereken parmaklarla bir metal tutarken… Bu nedenle a\u00e7\u0131k\nla, a\u00e7\u0131k mi, a\u00e7\u0131k re gibi, b\u00fct\u00fcn tellere vurunca maj\u00f6r bir akorun seslerinin\nal\u0131nabildi\u011fi akort \u015fekilleri geli\u015ftirildi. Metal par\u00e7as\u0131 olarak parma\u011fa tak\u0131lan\nyuvarlak silindirler veya b\u0131\u00e7ak kullan\u0131l\u0131yordu. Sonralar\u0131 \u015fi\u015felerin bo\u011faz\nk\u0131s\u0131mlar\u0131 k\u0131r\u0131larak keskin kenarlar\u0131 t\u00f6rp\u00fclenerek parma\u011fa tak\u0131lmaya da\nba\u015fland\u0131. Bu \u015fekilde blues m\u00fczisyenleri gitar\u0131n sap\u0131ndaki perdelerin m\u00fczisyeni\ntampere kromatik notalara k\u0131s\u0131tlamas\u0131ndan da kurtuldular. \u00c7\u00fcnk\u00fc blues\u2019un k\u00f6klerinde yatan i\u015f \u015fark\u0131lar\u0131\nherhangi bir gama ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u201cmavi nota\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan ara\nseslere kesintisiz \u00e7\u0131kmay\u0131 da gerektiriyordu. Bu \u015fekilde herkes kendi ses aral\u0131\u011f\u0131na\nuygun olarak stilini geli\u015ftiriyor ve tarlada ba\u011f\u0131rarak s\u00f6yledi\u011fi zaman di\u011fer\ni\u015f\u00e7iler taraf\u0131ndan kim oldu\u011fu rahat\u00e7a anla\u015f\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n
W.C. Handy\u2019nin blues alan\u0131nda ilk \u00f6nemli ticari ba\u015far\u0131s\u0131 1912 sonbahar\u0131nda \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 \u201cThe Memphis Blues\u201ddu, ancak tarihte ilk defa \u201cblues\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc i\u00e7eren par\u00e7an\u0131n 1908\u2019de New Orleans\u2019l\u0131 bir m\u00fczisyen olan Antonio Maggio\u2019nun \u201cI Got The Blues\u201d adl\u0131 par\u00e7as\u0131d\u0131r. Haliyle, bu o d\u00f6nemde kay\u0131t ve plak teknolojisinin \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle notas\u0131 bas\u0131lan ilk par\u00e7ad\u0131r, bunun gibi y\u00fczlerce, belki binlerce par\u00e7an\u0131n Mississippi deltas\u0131nda ke\u015ffedilmeyi bekledi\u011fini de eklemek gerekir.
<\/p>\n\n\n\n